Organizacija Crvenog krsta Republike Srpske

Crveni krst Republike Srpske je humanitarna organizacija koja djeluje na prostoru Republike Srpske od izbijanja ratnog sukoba 1992. kada je došlo do raspada Crvenog krsta Bosne i Hercegovine. Osnovan je na osnivačkoj Skupštini 1992. godine, kad je rat bjesnio na našim prostorima, a broj žrtava i potrebe za pomoći rastao iz dana u dan. Svoju humanitarnu misiju je započeo ni iz čega, okupljajući mali broj do tada zaposlenih u Crvenom krstu Bosne i Hercegovine, i angažujući dobrovoljce širom Republike Srpske. U tim najtežim, prvim danima CKRS-u su pritekli u pomoć tadašnji Jugoslovenski Crveni krst i Međunarodni komitet Crvenog krsta. Početak je bio veoma težak, radilo se u ekstremnim uslovima za koje se nije bilo pripremljeno, ali je Crveni krst Republike Srpske uspio da uspješno realizuje svoju humanitarnu misiju i da se razvije u stabilnu i priznatu humanitarnu organizaciju. Zahvaljujući požrtvovanosti brojnih volontera širom Republike Srpske, stvoren je imidž koji ova organizacija zaslužuje i koji nastoji unaprijediti svojim radom. Od 2000. godine, CKRS djeluje pod okriljem Društva Crvenog krsta/križa Bosne i Hercegovine, koje je krovna organizacija Crvenog krsta u BiH.

 

Crveni krst Republike Srpske (CKRS) je jedinstvena, dobrovoljna, humanitarna, nevladina organizacija koja djeluje na teritoriji Republike Srpske. Crveni krst Republike Srpske je priznat Zakonom o položaju i ovlašćenjima Crvenog krsta Republike Srpske (Službeni glasnik Republike Srpske broj 18/94 i 110/03) i Zakonom o Društvu Crvenog krsta/križa Bosne i Hercegovine. Crveni krst Republike Srpske   u skladu sa Ženevskim konvencijama o zaštiti žrtava od rata od 12.avgusta 1949. godine djeluje kao jedina organizacija Crvenog krsta/križa Bosne i Hercegovine na teritoriji Republike Srpske i konstitutivni je dio Društva Crvenog krsta/križa Bosne i Hercegovine.

Misija Crvenog krsta Republike Srpske je da sprečava i olakšava ljudsku patnju, da štiti život i zdravlje i da obezbijedi poštovanje ljudskog bića, naročito u vrijeme oružanih sukoba i drugih vanrednih stanja, da radi na sprečavanju bolesti i na unapređenju zdravlja i socijalne zaštite, da podstiče dobrovoljnost i stalnu spremnost članova Pokreta da pruže pomoć i opšte osjećanje solidarnosti prema svima kojima je potrebna njegova zaštita i pomoć.

U svom radu Crveni krst Republike Srpske rukovodi se osnovnim principima Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumjeseca, a to su: humanost, nepristrasnost, neutralnost, nezavisnost, dobrovoljnost, jedinstvo i univerzalnost i djeluje u skladu sa Statutom Pokreta.

Osnovu za ovakvo definisanje  uloge i položaja Crvenog krsta predstavlja doktrina Međunarodnog pokreta Crvenog krsta, zasnovana na usvajanju Osnovnih principa 1965. godine, koji izražavaju položaj svake organizacije Crvenog krsta u odnosu sa svim stvarnim i potencijalnim partnerima i obaveze koje Crveni krst preuzima prema ugroženim licima. Usvajanjem Rezolucije 2. na 30. međunarodnoj konferenciji u Ženevi  2007.godine  u tački 3. precizirani su zaključci prema kojima odnosi između Crvenog krsta  i javnih vlasti u humanitarnoj oblasti treba da budu partnerski, a područja djelovanja Crvenog krsta kao pomoćnog organa  javnih vlasti u humanitarnoj oblasti treba da budu zajednički utvrđena. Crveni krst u tim odnosima mora da zadrži pravo da svoje akcije sprovede samo u skladu sa osnovnim principima, statutom i misijom i mora da zadrži pravo da odbije angažovanje u akcijama koje nisu u skladu sa Osnovnim principima,Statutom i Misijom .Sve ovo podrazumjeva da odnosi Crvenog krsta  i nadležnih javnih vlasti treba da budu i jasno utvrđeni  i dugoročni, ali i da se ne mogu smatrati zauvijek definisanim.Potreban je neprekidan dijalog na različitim nivoima organizovanja.Crveni krst i javne vlasti treba da se usaglase o područjima u kojima Crveni krst dopunjava ili zamjenjuje  javne vlasti.Crveni krst  mora da bude u stanju da svoje usluge pruža , u svako doba u skladu sa Osnovnim principima , posebno neutralnosti i nezavisnosti  i u skladu sa obavezama  koje su predviđene Statutom međunarodnog pokreta, koji je usvojen na međunarodnoj konferenciji  i sa kojim su se saglasile i države. Sve ovo što je rečeno ukazuje na specifičnu prirodu organizacije Crvenog krsta, organizacije koja je i vladina a koja je i nevladina, a upravo nije ni jedna ni druga nego organizacija „SUI GENERIS“ organizacija sama za sebe, jer ima svoj Zakon koji definiše njen položaj i koji joj u članu 4. Zakona o CKRS daje u obavezu vršenje javnih ovlašćenja.

Cjelokupna struktura organizovanosti Crvenog krsta Republike Srpske angažovana  je na realizaciji javnih ovlaštenja koja su povjerena Crvenom krstu Republike Srpske. Crveni krst Republike Srpske  kroz realizaciju svojih aktivnosti teži da unaprijedi programe i usluge namjenjene najugroženijim kategorijama stanovništva, ostvari svoju funkciju u zaštiti i unapređenju zdravlja ljudi u zajednici i da bude osposobljen za efikasan odgovor u slučaju katastrofa na cijeloj teritoriji Republike Srpske i šire. Crveni krst Republike Srpske svoje ciljeve i zadatke  provodi u skladu sa  Statutom Crvenog krsta Republike Srpske, Statutom DCK/KBiH kao i Strategijom razvoja Međunarodne federacije Društava Crvenog krsta i Crvenog polumjeseca do 2020.godine preko strukture Crvenog krsta Republike Srpske koju čini 57 Opštinskih i 6 Gradskih organizacija Crvenog krsta.Aktivnosti Crvenog krsta se realizuju u skladu sa potrebama lokalnih zajednica i građana u Republici Srpskoj ali i potrebama građana u okruženju, posebno u pogledu elementarnih i drugih katastrofa i konflikata. Na ovaj način Crveni krst Republike Srpske  provodi Misiju i ulogu Crvenog krsta, gradeći i jačajući na taj način partnerski odnos sa javnim vlastima i svoju ulogu pomoćnog organa u humanitarnoj oblasti.

Crveni krst realizuje javna ovlašćenja kroz sljedeće oblasti rada:

  1. Program socijalno humanitarne djelatnosti;
  2. Program prve pomoći;
  3. Program kućne njege;
  4. Program zdravstvenog prosvećivanja;
  5. Program dobrovoljnog davalaštva krvi;
  6. Program Podmlatka i Omladine;
  7. Informisanje i izdavačko propagandna aktivnost i diseminacija;
  8. Međunarodna saradnja;
  9. Služba traženja;
  10. Program upozoravanja na opasnost od mina;
  11. Program priprema i odgovora na katastrofu;
  12. Program organizacionog razvoja .

Aktivnosti Crvenog krsta Republike Srpske  se odvijaju  kroz:

  • obezbjeđivanje i pružanje humanitarne pomoći stanovništvu u stanju socijalne potrebe i drugim ugroženim kategorijama stanovništva, rad narodnih kuhinja kao i kroz realizaciju programa i projekata namjenjenih najosjetljivijim kategorijama stanovništva putem organizovanja i vođenja akcija solidarnosti;
  • razvijanje aktivnosti u prvoj pomoći i njeno omasovljenje, podizanje kvaliteta izvođenja nastave iz nastavnog predmeta prva pomoć za vozače, kao i otklanjanje svih eventualnih nepravilnosti u postupku izvođenja nastave, kontinuirana kontrola kvaliteta izvođenja obuke iz prve pomoći, stvaranje neophodnih zakonskih pretpostavki za provođenje komercijalnih kurseva prve pomoći, praćenje poštivanja Odluka Republičkog odbora CKRS i Odluka OOCK i GOCK koje se odnose na cijenu kursa, način izvještavanja i dostavljanja podataka kao i utroška sredstva ostvarenih po osnovu ubiranja sredstava od prve pomoći, i ispunjavanja svih obaveza koje proizilaze iz navedenih odluka. Provjera obučenosti iz prve pomoći vršiće se putem vježbi  i  takmičenja ekipa prve pomoći i realističkog prikaza povreda, stanja i oboljenja od opštinskog do republičkog nivoa, najuspješnija ekipa predstavljaće Crveni krst Republike Srpske na takmičenju DCK/KBiH;
  • pružanje usluga starim osobama,  promociju i  zaštitu prava starih osoba, uključivanje prava starih u sve razvojne planove i politike u državi, realizaciju programa i projekata brige o starima a posebno Projekta aktivnog starenja;
  • zdravstveno vaspitnu i preventivnu djelatnost, promociju zdravlja i borbu protiv bolesti ovisnosti, kao i razvoj pozitivnog društvenog odnosa prema bolesnim ljudima i licima u stanju socijalne potrebe;
  • animiranje stanovništva o važnosti dobrovoljnog davalaštva krvi (DDK) i popularizaciju osnovnih principa (dobrovoljnost, anonimnost i besplatnost) na kojima počiva ova tradicionalna aktivnost, obezbjeđenje dovoljnih količina krvi na području  RS, napuštanje drugih vidova davanja kao što su porodično, po pozivu ili plaćeno, okupljanje dobrovoljnih davalaca krvi i dodjela priznanja dobrovoljnim davaocima krvi, zaživljavanje Zakona o transfuzijskoj medicini,   i  definisanje uloge svih relevantnih partnera predviđenih Zakonom, okupljanje svih aktera i potpisivanje dokumenata kojima će se odrediti uloga i mjesto u cjelokupnom procesu razvoja DDK u Republici Srpskoj;
  • rad sa Podmlatkom i Omladinom kao značajnim dijelom ljudskih resursa-organizacije Crvenog krsta će se organizovati kroz aktivnosti na vaspitanju i motivisanju djece i omladine u duhu humanizma, tolerancije i uzajamne solidarnosti putem obuke volontera, ljetnih škola podmlatka i omladine, kampova, realizaciju programa “Promocija humanih vrijednosti“ i takmičenja o poznavanju Pokreta Crvenog krsta;
  • afirmaciju organizacije Crvenog krsta kao najveće humanitarne organizacije na području Republike Srpske kroz unapređenje odnosa sa javnošću, saradnju sa medijima, informisanje građana o aktivnostima Crvenog krsta, razvoj i unapređenje sistema razmjene informacija unutar organizacije Crvenog krsta i izradu i blagovremeno dostavljanje edukativnog i promotivnog materijala organizacijama Crvenog krsta, kao i unapređenje komunikacije i informisanja u odnosu na programske partnere Crvenog krsta Republike Srpske;
  • širenje znanja o Crvenom krstu (Difuzija), razumijevanje i prihvatanje uloge i značaja međunarodnog humanitarnog prava i Osnovnih principa Međunarodnog pokreta Crvenog krsta i Crvenog polumjeseca unutar široke strukture same organizacije Crvenog krsta Republike Srpske  i korisnika svih programa Crvenog krsta, upoznavanje građana i svih nadležnih ionstitucija sa Ženevskom konvencijama  o zaštiti žrtava rata, Dopunskim protokolima uz ove konvencije i upotrebu i zaštitu znaka Crvenog krsta u skladu sa Zakonom;
  • međunarodnu saradnju, aktivno učestvovanje u programima i projektima koje podržavaju Međunarodna federacija društava Crvenog krsta i Crvenog polumjeseca i Međunarodni komitet Crvenog krsta, kao i pojedina nacionalna društva, Crveni krst Republike Srpske će nastaviti da daje doprinos razvoju Međunarodnog pokreta Crvenog krsta učešćem u radu njegovih organa i komisija preko Društva Crvenopg krsta/križa Bosne i Hercegovine;
  • organizovanje Službe traženja, pokretanje i sprovođenje traženja nestalih lica po zahtjevima građana u redovnim i vanrednim stanjima, obnavljanje porodičnih veza prekinutih usljed sukoba u BiH ili u svijetu, prirodnim ili ljudskim faktorom uzrokovanih katastrofa, dostavljanje MKCK pisama o zatvaranju slučaja porodicama nestalih, dostavljanje pisma informacije porodicama nestalih o prenosu podataka o nestalim licima iz MKCK  u Institut;
  • realizaciju aktivnosti upozoravanja na opasnost od mina u skladu sa strateškim i operativnim ciljevima koji su definisani  Strategijom za upozoravanje na opasnost od mina u BiH kao i na osnovu Standarda upozoravanja na mine u BiH i standardnih operativnih procedura BH MAC-a i DCK/K BiH uz partnersku podršku donatora i nadležnih institucija vršiće se prikupljanje podataka o broju nastradalih od mina na području Republike Srpske, animacija zainteresovanih po regijama preko instruktora, menadžera i kontrolora kvaliteta Programa upozoravanja na opasnost od mina, pripremati i raditi na prikupljanju podataka za izradu Izvedbenih planova za implementaciju Programa upozoravanja na opasnost od mina u ugroženim  zajednicama;
  • priprema za blagovremeni odgovor na katastrofu i djelovanje u slučaju nesreća odvijaće se kroz razvijanje kapaciteta Crvenog krsta Republike Srpske da odgovori na efikasan način na prirodom i ljudskim faktorom prouzrokovane nesreće, obuku volonterskog i profesionalnog kadra za djelovanje u slučaju katastrofa i stvaranje potrebnih rezervi, kako bi se smanjio broj potencijalnih žrtava i ublažile posledice nesreće.

Crveni krst Republike Srpske takođe realizuje i aktivnosti koje proizilaze iz ciljeva i zadataka Međunarodnog pokreta Crvenog krsta, a koje nisu javna ovlašćenja.

Crveni krst Republike Srpske sarađuje sa organima Međunarodnog pokreta Crvenog krsta/križa i Crvenog polumjeseca, Međunarodnim komitetom Crvenog krsta i Međunarodnom federacijom društava Crvenog krsta i Crvenog polumjeseca i drugim srodnim lokalnim i međunarodnim humanitarnim, socijalnim i zdravstvenim organizacijama direktno ili preko Društva Crvenog krsta/križa BiH.
Oblast rada, organizacija, zadaci organizacije,poslovi i način rada organa  i službi, kao i druga pitanja od značaja za rad Crvenog krsta RS uređena su u skladu sa Zakonom o položaju i ovlašćenjima CKRS i Zakonom o udruženjima i fondacijama, Statutom Crvenog krsta Republike Srpske.

Strukturu CKRS čine 57 Opštinskih organizacija CK 6 Gradskih organizacije CK, Skupština, Republički odbor, Nadzorni odbor.

Položaj i status Opštinskih i Gradskih organizacija Crvenog krsta Republike Srpske regulisan je Statutom Crvenog krsta Republike Srpske (član 25. Statuta CKRS), koji svoje uporište ima u Zakonu o položaju i ovlašćenjima CKRS.

Crveni krst Republike Srpske i organizacije Crvenog krsta osnovane u  jedinici lokalne samouprave  imaju svojstvo pravnog lica. Radi efikasnijeg djelovanja organizacije CK na području  gradova i opština prema mjestu stanovanja, rada i školovanja obrazuju se osnovne i mjesne organizacije koje nemaju svojstvo pravnog lica.Uloga i značaj osnovnih organizacija CK bilo da su osnovane po radnom ili teritorijalnom principu  je značajna i svaka na svoj način doprinosi ukupnom uspjehu mjesne organizacije CK.Kao i svi drugi nivoi organizovanja Crvenog krsta,tako i osnovne organizacije imaju svoje organe - skupštinu, odbor, radna tijela, komisije ili aktive. Mjesne organizacije CK su asocijacije osnovnih organizacija CK. Mjesni odbori  evidentiraju i prate  aktivnost osnovnih organizacija, pomažu i koordiniraju njihov rad. Birani predstavnici osnovnih organizacija su članovi Skupština mjesnih organizacija.

Postojanje Crvenog krsta je zasnovano na članstvu, još više na volonterima, pokretačima i nosiocima svih aktivnosti u  organizacijama Crvenog krsta, što ovu organizaciju koja u cjelokupnoj strukturi zapošljava 178 profesionalno angažovanih radnika, izdvaja iz reda svih drugih nevladinih organizacija i udruženja i stvara osnovu za dodjelu statusa organizacije od posebnog društvenog interesa.